“Ti nuk ke ardhur asnjëherë për t’i takuar banorët”. Kështu i tha njëri nga banorët e Gojanit të Madh kryebashkiakut të Pukës, Rrok Dodaj, para rreth 60 bashkëfshatarëve të mbledhur në kafenenë më të frekuentuar të fshatit. Tensioni ishte i tillë, sa u duk diçka që banorët prej kohësh prisnin ta thonin me zë.
Takimi ishte thirrur për t’i konsultuar banorët për ndërtimin e turbinave të erës pranë fshatit. Por konsultimi erdhi vonë. Më 7 korrik 2026, Këshilli Bashkiak i Pukës kishte miratuar tashmë dhënien në përdorim të tokave pyjore për parqe eolike.
Mullinjtë e erës pushtojnë Pukën
Rreth orës 10:00, banorët e Gojanit të Madh dhe të Gojanit të Vogël u mblodhën në kafene. Pritën deri në 12:00 përfaqësuesit e bashkisë, të cilët jashtë fushatave elektorale nuk kishin ardhur kurrë.
Kafeneja ishte plot me burra, kryesisht të moshuar. Tensioni ndihej që para se të mbërrinte kush. Banorët kishin diskutuar gjatë se si do ta shprehnin kundërshtimin, të bindur se asnjë investim nuk do të bëhej për të mirën e tyre.
Kjo bindje kishte një histori. Më parë, banorëve u ishin premtuar vende pune dhe përfitime, jo domosdoshmërisht në para, nga një hidrocentral që do të ndërtohej pranë fshatit. Ata ranë dakord në mirëbesim. Por në fund mbetën pa pikë uji.
“Erdhi kryetari”, u dëgjua nga fundi i lokalit. Të gjithë u ngritën në këmbë për ta përshëndetur. Pas disa minutash shtrëngimesh duarsh, banorët e thanë qartë: e dinin pse kishte ardhur bashkia dhe nuk ishin dakord me investimin.
Kundërshtimi shoqërohej herë-herë me akuza: “Na keni djegur”, “Nuk i keni shuar kastile zjarret”.
Në mes të gushtit, zjarret shkrumbuan dhjetëra hektarë në malet dhe pyjet e Pukës. Banorët u angazhuan vetë për t’i shuar, sepse sipas tyre bashkia nuk solli mjaftueshëm mjete zjarrfikëse dhe punonjës të emergjencave. Prej këtej lindi dyshimi se zjarret u lanë qëllimisht të digjnin, që më pas në ato toka të ndërtoheshin turbinat.
Vetë kryebashkiaku Dodaj tha se mendon që zjarret janë vënë qëllimisht. Por, sipas tij, bashkia bëri çmos për t’i shuar menjëherë.
Diskutimi zgjati rreth dy orë, me fjalë që shkonin e vinin mes dy palëve. Por në tavolinën përballë banorëve ishte ulur edhe dikush tjetër, i prezantuar si “pala e tretë e interesuar”.
Ishte kompania CWP Europe, e cila synon të ndërtojë një park eolik në Tërbun. Kompania kishte sjellë një broshurë me të dhënat kryesore të investimit dhe me atë që do të fitonin banorët. Sapo përfaqësuesit nisën t’i shpërndanin, u përballën me refuzimin e menjëhershëm të banorëve, të cilët nuk treguan asnjë interes për përfitimet e premtuara.
Sipas broshurës, investimi në Tërbun do të kalojë 400 milionë euro dhe do të përfshijë 49 turbina me kapacitet 6.1 MW secila. Kompania premton mbi 1,200 vende pune. Ndërtimi parashikohet të zgjasë rreth pesë vjet, ndërsa parku do të operojë për 35 vjet.
Bashkia Pukë jep me qira 28.5 hektarë për parqe eolike
Bashkia Pukë ka vënë në dispozicion të kompanive të energjisë së erës të paktën 28.5 hektarë tokë nga fondi pyjor dhe kullosor, në zonat Gojan-Shkozë, Kuzhnen, Livadh-Hamez dhe Tërbun.
Më 7 korrik 2026, Këshilli Bashkiak miratoi katër projektvendime për dhënien në përdorim të këtyre sipërfaqeve për infrastrukturën e parqeve eolike. Sipas llogarive të vetë bashkisë, qiratë e katër sipërfaqeve do të sjellin rreth 5 milionë lekë në vit. Nëse kontratat zbatohen për 10 vjet, siç përcaktohet në dokumentin e siguruar nga Citizens.al, të ardhurat e bashkisë do të arrijnë rreth 50.4 milionë lekë.
Një nga sipërfaqet e miratuara është ajo në Gojan-Shkozë, ku bashkia jep në përdorim 3.19 hektarë nga fondi pyjor dhe kullosor për vendosjen e aerogjeneratorëve.
Por relacioni shoqërues i vendimit nuk flet vetëm për përfitimin ekonomik. Ai pranon edhe disa nga ndikimet që mund të ketë ndërtimi i kullave.
Zona e Gojan-Shkozës kufizohet me malin e Tërbunit dhe ka reliev malor, me kurrize dhe kreshta të larta. Dokumenti i bashkisë pranon se turbinat mund të prekin bimësinë ekzistuese. Në zonat e ndërhyrjes ka, ndër të tjera, pishë të zezë dhe ah, që sektori i menaxhimit të pyjeve i konsideron material drusor.
Për ndërtimin e infrastrukturës dhe vendosjen e kullave mund të duhet të priten pemë. Sipas relacionit, vëllimi i drurit që do të largohet do të vlerësohet nga struktura përgjegjëse për pyjet, dhe kompania do të paguajë vlerën e materialit si pjesë e detyrimeve për dëmet mjedisore, vetëm në vitin e parë.
Relacioni përmend gjithashtu ndikimin e mundshëm të zhurmës së turbinave në habitatet e kafshëve të egra, ndër to ujku, ariu i murrmë dhe lepuri.
Bledi Hoxha, përfaqësues i PPNEA, shprehet se ndërtimi i infrastrukturës dhe hapja e sipërfaqeve të nevojshme për instalimin dhe funksionimin e turbinave do të kërkojnë heqjen e vegjetacionit dhe mund të pengojnë procesin e rigjenerimit të pyllit.
“Prania e vazhdueshme e infrastrukturës, zhurma, lëvizja e mjeteve dhe aktivitetet e mirëmbajtjes mund të krijojnë shqetësim të vazhdueshëm për gjitarët, shpendët dhe grupet e tjera të faunës, duke ndikuar në përdorimin e habitatit dhe në sjelljen e tyre.”, u shpreh eksperti mjedisor Hoxha.
Ndër të tjera, ai shton se hapja e rrugëve dhe sigurimi i aksesit gjatë gjithë vitit mund të rrisin ndjeshëm praninë dhe aktivitetin njerëzor në një zonë, e cila aktualisht mund të ketë akses më të kufizuar. Sipas tij, kjo mund të shtojë rrezikun për aktivitete të paligjshme ose të dëmshme për mjedisin, përfshirë prerjen e pyjeve dhe gjuetinë e paligjshme.
